مراقبت از پوست بعد از بخیه و ترمیم جای زخم
بخیه به نزدیک نگه داشتن لبه‌های زخم کمک می‌کند تا پوست فرصت ترمیم پیدا کند. اما نتیجه نهایی فقط به مهارت بخیه زدن وابسته نیست؛ مراقبت از پوست بعد از بخیه نیز می‌تواند بر روند ترمیم، احتمال عفونت و ظاهر جای زخم اثر بگذارد.
مهم‌ترین نکته این است که مراقبت از زخم تازه با درمان اسکار یا جای زخم بسته‌شده متفاوت است.
تا زمانی که بخیه و زخم تازه وجود دارند، هدف اصلی تمیز نگه داشتن محل، جلوگیری از عفونت و فراهم کردن شرایط مناسب برای ترمیم است. پس از بسته شدن کامل پوست می‌توان درباره روش‌هایی مانند ژل سیلیکونی و محافظت جدی از اسکار در برابر آفتاب صحبت کرد.
در زخم‌های جراحی نیز دستور پزشک یا جراح همیشه بر توصیه‌های عمومی اولویت دارد.
ترمیم کننده پوست Ormaz
ترمیم و بازسازی پوست آسیب‌دیده با فرمولاسیونی موثر و ملایم. این محصول به بهبود ظاهر پوست، افزایش نرمی و کمک به بازسازی سریع‌تر لایه‌های پوستی کمک می‌کند.
مشاهده محصولدر روزهای اول بعد از بخیه چه کار کنیم؟
اولین روزهای ترمیم اهمیت زیادی دارند. نوع زخم، محل آن و نوع بخیه می‌توانند دستور مراقبت را تغییر دهند.
قبل از لمس بخیه دست‌ها را بشویید
قبل و بعد از تماس با محل جراحی یا تعویض پانسمان، دست‌ها را با آب و صابون بشویید.
این کار ساده احتمال انتقال آلودگی به زخم را کاهش می‌دهد. Cleveland Clinic نیز شستن دست‌ها و بررسی روزانه محل برش از نظر علائم عفونت را بخشی از مراقبت استاندارد زخم جراحی می‌داند.
زخم را طبق دستور پزشک تمیز کنید
اگر پزشک اجازه شست‌وشو داده است، محل را به‌آرامی و بدون سایش تمیز کنید.
برای زخم‌های معمولی، آب و شوینده ملایم کافی است و استفاده خودسرانه از موادی مانند الکل، آب‌اکسیژنه یا ید می‌تواند پوست را تحریک کرده و به بافت در حال ترمیم آسیب بزند. آکادمی پوست آمریکا نیز از آب‌اکسیژنه برای پاک کردن زخم توصیه نمی‌کند.
آیا بخیه باید خشک بماند؟
این موضوع به نوع زخم و توصیه پزشک بستگی دارد.
ممکن است پزشک در ساعات یا روزهای اول توصیه کند پانسمان یا محل بخیه خشک بماند و بعد اجازه دوش گرفتن داده شود. بنابراین یک قانون واحد برای تمام بخیه‌ها وجود ندارد.
اگر Steri-Strip، چسب جراحی یا پانسمان مخصوص دارید، آن را خودسرانه جدا نکنید. چسب‌های جراحی و نوارها معمولاً باید طبق زمان تعیین‌شده باقی بمانند یا خودشان جدا شوند.
وازلین برای بخیه و زخم خوب است؟
پترولاتوم یا وازلین خالص در بسیاری از زخم‌های سطحی برای حفظ محیط مرطوب استفاده می‌شود.
آکادمی پوست آمریکا توضیح می‌دهد که مرطوب نگه داشتن مناسب زخم با پترولاتوم می‌تواند از خشک شدن و تشکیل دلمه ضخیم جلوگیری کند و به کمتر شدن ظاهر اسکار کمک کند.
اما اگر زخم شما ناشی از جراحی است یا پزشک پماد دیگری تجویز کرده، همان دستور در اولویت است.
همچنین استفاده روتین از پماد آنتی‌بیوتیک بدون تجویز پزشک لزوماً ضروری نیست و بعضی افراد حتی ممکن است به این محصولات حساسیت پوستی نشان دهند.
پانسمان را چه زمانی عوض کنیم؟
زمان تعویض پانسمان را بهتر است پزشک مشخص کند.
در مراقبت معمول، پانسمان باید تمیز باقی بماند و در صورت خیس یا آلوده شدن مطابق دستور تعویض شود. اگر پماد تجویزی دارید، معمولاً لایه نازکی از آن روی محل قرار می‌گیرد و سپس پانسمان تمیز استفاده می‌شود.
از کندن دلمه، خاراندن زخم یا دستکاری نخ‌های بخیه خودداری کنید.
بخیه‌ها چه زمانی کشیده می‌شوند؟
مدت باقی ماندن بخیه به محل، عمق و نوع زخم بستگی دارد.
Cleveland Clinic اعلام می‌کند زمان برداشتن بخیه یا منگنه ممکن است تقریباً از ۳ تا ۱۴ روز متغیر باشد. بخیه‌های جذبی نیز بسته به نوعشان ممکن است طی هفته‌ها یا حتی مدت طولانی‌تری جذب شوند.
بنابراین بخیه را در خانه نکشید و زمان آن را براساس تجربه فرد دیگری تعیین نکنید.
از چه زمانی کرم ترمیم‌کننده بزنیم؟
عبارت «کرم ترمیم‌کننده» شامل محصولات بسیار متفاوتی است.
اگر زخم هنوز باز، ترشح‌دار یا دارای بخیه تازه است، هر کرم آرایشی یا ترمیم‌کننده‌ای برای آن مناسب نیست. در این مرحله فقط محصولی را استفاده کنید که پزشک تأیید کرده باشد.
پس از بسته شدن مناسب زخم، می‌توان برای پوست اطراف یا اسکار از محصولات مرطوب‌کننده و مراقبتی ملایم استفاده کرد.
در اورماز بیوتی پیشنهاد می‌کنیم هنگام انتخاب ترمیم‌کننده به جای تمرکز صرف روی عبارت Repair، به مرحله ترمیم زخم و ترکیبات محصول توجه کنید.
ژل سیلیکونی برای جای بخیه از چه زمانی استفاده می‌شود؟
سیلیکون یکی از شناخته‌شده‌ترین گزینه‌ها برای مدیریت برخی اسکارهای جراحی، به‌خصوص اسکارهای برجسته، است.
اما نکته مهم این است:
ژل یا ورق سیلیکونی روی زخم باز استفاده نمی‌شود.
آکادمی پوست آمریکا توصیه می‌کند محصولات سیلیکونی پس از بسته شدن زخم استفاده شوند. استفاده منظم آنها می‌تواند به کاهش قرمزی، سختی، خارش یا برجستگی بعضی اسکارها کمک کند.
اگر سابقه کلوئید یا گوشت اضافه دارید، بهتر است این موضوع را با پزشک مطرح کنید؛ درمان زودهنگام در افراد مستعد اهمیت بیشتری دارد.
ضدآفتاب روی جای بخیه چه زمانی استفاده شود؟
نور خورشید می‌تواند باعث تیره‌تر یا قرمزتر ماندن اسکار شود.
بعد از بسته و ترمیم شدن سطح زخم، آکادمی پوست آمریکا استفاده از ضدآفتاب وسیع‌الطیف با SPF 30 یا بالاتر را توصیه می‌کند. این کار می‌تواند به کاهش تغییر رنگ اسکار کمک کند.
اگر زخم هنوز باز است، ضدآفتاب را خودسرانه مستقیماً روی آن نزنید. در این مرحله می‌توان از پوشاندن محل و دوری از آفتاب کمک گرفت.
بعد از اجازه پزشک، علاوه بر ضدآفتاب می‌توانید از کلاه، لباس محافظ و سایه نیز استفاده کنید.
برای جای زخم چه محصولاتی را زود شروع نکنیم؟
روی زخم تازه یا پوست تازه بسته‌شده، شروع همزمان چند ماده فعال انتخاب خوبی نیست.
به‌خصوص بهتر است بدون تأیید پزشک از موارد زیر نزدیک محل زخم استفاده نکنید:
- رتینول و رتینوئیدها
- AHA و BHA
- اسکراب
- پیلینگ
- محصولات اسیدی قوی
- سرم ویتامین C تحریک‌کننده
- محصولات عطردار
- الکل و اسانس‌های محرک
در مرحله اول، هدف ترمیم سالم زخم است؛ نه لایه‌برداری سریع جای آن.
آیا ماساژ جای زخم مفید است؟
ماساژ در بعضی اسکارهای جراحی ممکن است بخشی از درمان باشد، اما نباید روی بخیه یا برش تازه انجام شود.
فشار، اصطکاک یا حرکت بیش از حد می‌تواند به زخم در حال ترمیم فشار وارد کند. انجمن جراحان پلاستیک آمریکا نیز توصیه می‌کند محل برش در دوران بهبود از فشار، سایش و حرکت بیش از حد محافظت شود.
اگر ماساژ اسکار برای شما مناسب باشد، پزشک زمان و روش آن را مشخص می‌کند.
جای بخیه چقدر طول می‌کشد تا کمرنگ شود؟
ترمیم اولیه زخم سریع‌تر از بلوغ کامل اسکار اتفاق می‌افتد.
یک برش جراحی معمولی ممکن است حدود دو هفته برای بسته شدن اولیه زمان نیاز داشته باشد، اما ظاهر اسکار می‌تواند ماه‌ها تغییر کند. در جراحی‌ها ممکن است یک سال یا حتی بیشتر طول بکشد تا خط اسکار تا حد نهایی ظریف و کمرنگ شود.
بنابراین نتیجه کرم یا ژل ضداسکار را بعد از چند روز قضاوت نکنید.
همچنین هیچ محصولی نمی‌تواند محو شدن کامل اسکار را تضمین کند؛ بسیاری از اسکارها به‌طور طبیعی با گذشت زمان کم‌رنگ‌تر می‌شوند.
نشانه‌های عفونت بخیه چیست؟
شناخت علائم عفونت اهمیت زیادی دارد.
اگر موارد زیر را مشاهده کردید، با پزشک تماس بگیرید:
- قرمزی که در حال گسترش است
- گرم شدن واضح اطراف زخم
- درد یا تورم رو به افزایش
- ترشح غلیظ یا چرکی
- بوی بد زخم
- باز شدن لبه‌های زخم
- تب یا لرز
- خونریزی غیرمنتظره
Cleveland Clinic این موارد را از علائم مهم عفونت یا مشکل در محل جراحی معرفی می‌کند. عفونت زخم نیازمند درمان پزشکی است و نباید صرفاً با کرم ترمیم‌کننده مدیریت شود.
اشتباهات رایج بعد از بخیه
برای کمک به ترمیم بهتر، از این اشتباهات پرهیز کنید:
- کندن دلمه با دست
- کشیدن بخیه در خانه
- استفاده از الکل و آب‌اکسیژنه روی زخم
- شروع زودهنگام لایه‌بردار و رتینول
- زدن ژل سیلیکونی روی زخم باز
- قرار دادن جای زخم تازه زیر آفتاب
- استفاده خودسرانه از آنتی‌بیوتیک موضعی
- خاراندن محل بخیه
- بی‌توجهی به علائم عفونت
جمع‌بندی؛ برای ترمیم بهتر جای بخیه چه کنیم؟
در مراقبت از پوست بعد از بخیه ابتدا باید روی ترمیم صحیح زخم تمرکز کنید؛ تمیز نگه داشتن محل، رعایت دستور پزشک، دستکاری نکردن بخیه و حفظ شرایط مناسب زخم مهم‌تر از استفاده زودهنگام از محصولات ضداسکار است.
پس از بسته شدن زخم، محافظت در برابر نور خورشید و در صورت نیاز استفاده از سیلیکون می‌توانند به مدیریت ظاهر اسکار کمک کنند.
برای مخاطبان اورماز بیوتی یک قانون ساده وجود دارد:
زخم تازه = مراقبت و محافظت
زخم بسته‌شده = مرحله مدیریت اسکار
هرچه این دو مرحله بهتر از یکدیگر تفکیک شوند، احتمال استفاده اشتباه از محصولات کمتر خواهد بود.
سوالات متداول
روی بخیه چه کرمی بزنیم؟
روی بخیه جراحی فقط پماد یا محصولی را استفاده کنید که پزشک توصیه کرده باشد. پترولاتوم در بسیاری از زخم‌ها برای حفظ رطوبت کاربرد دارد، اما دستور پزشک در اولویت است.
ژل سیلیکونی را از چه زمانی بزنیم؟
پس از بسته شدن کامل زخم و در صورت مناسب بودن برای نوع اسکار. روی زخم باز نباید استفاده شود.
آیا ضدآفتاب برای جای بخیه ضروری است؟
پس از بهبود سطح زخم، محافظت در برابر آفتاب می‌تواند از تیره‌تر شدن اسکار جلوگیری کند. ضدآفتاب SPF 30 یا بالاتر توصیه می‌شود.
آیا جای بخیه کاملاً از بین می‌رود؟
قابل تضمین نیست. بیشتر اسکارها به مرور کم‌رنگ‌تر می‌شوند، اما مقدار باقی‌ماندن آنها به نوع زخم، محل، ژنتیک و روند ترمیم بستگی دارد.
چه زمانی برای بخیه به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر درد، تورم یا قرمزی بیشتر می‌شود، ترشح چرکی یا بوی بد وجود دارد، زخم باز شده یا تب ایجاد شده است، باید با پزشک تماس بگیرید.
